Archiwum kategorii: Przewodnik

Chorwacja: Praktycznie

Informacje praktyczne nt. Chorwacji. Zweryfikowane ostatnio w maju 2018.

Uwagi ogólne: Chorwacja to bardzo popularny w Polsce (i nie tylko) kierunek turystyczny. Łączy w sobie wiele resortów nad Adriatykiem, ciekawą historyczną zabudowę, piękną przyrodę, nową i miejscami bolesną historię i słowiańskiego ducha. W porównaniu z innymi krajami bloku wschodniego, jest dość droga dla turystów (np. Dubrownik), ale przyciąga tłumy.

Dojazd: Wiele osób próbuje dojechać tam na własną rękę samochodem. Można też  dolecieć samolotem z najważniejszych polskich lotnisk. LOT lata regularnie do Zagrzebia i kilku innych miejsc. Można też szukać tanich lotów (również do państw ościennych, np. Bośnia i Hercegowina, Słowenia, czy Czarnogóra) i czarterów. Warto jednak pamiętać, że Chorwacja obecnie nie jest jeszcze w Schengen, więc należy liczyć się  czasem ze wzmożonymi kolejkami i kontrolami na granicach ze strefą. Przejścia chociażby z Bośnią są zdecydowanie mniej kontrolowane.

Wiza: Chorwacja jest w Unii, ale formalnie znajduje się poza Schengen. Wjechać  można na podstawie paszportu, wiza nie jest wymagana. Jednak zwłaszcza przejścia samochodowe na granicy z Schengen okresowo są dość mocno kontrolowane, o czym należy pamiętać, ze względu na kolejki. W przypadku ruchu lotniczego jednak nie dostrzega się często jakichkolwiek trudności czy formalizmów (jak np. w przypadku Irlandii czy Wielkiej Brytanii).

Przepisy celne: Nic szczególnego.

Baza noclegowa: Turystyka jest bardzo istotną częścią gospodarki Chorwacji, więc nie ma tu większych problemów z noclegami. Hoteli, hosteli, boteli (łodzi), czy pensjonatów albo apartamentów jest mnóstwo. Gorzej z cenami. W miastach jak Dubrownik czy Split ceny są wysokie, nawet jak na standardy zachodniej Europy. Dobrym rozwiązaniem jest nocowanie na obrzeżach lub poza miastami. Niejednokrotnie tam da się znaleźć nocleg w lepszej cenie, często z dostępem do morza. Warto jednak wziąć poprawkę na specyfikę plaż w Chorwacji: te często są kamieniste lub brukowane z drabinką schodzącą do wody. Hotele bez problemu można znaleźć przez Internet, np portale takie jak Booking.com czy Hotels.com.

Szczepienia wymagane: Brak. Warto standardowo być zaszczepionym na WZW A i B.

Choroby: W teorii nic istotnego, ale warto pamiętać, że występują tam komary tygrysie, roznoszące choćby dengę. Prawdopodobieństwo zarażenia się jest niezwykle małe.

Kuna chorwacka
Kuna chorwacka

Waluta: Kuna (CHK). Nazwa kojarzy się ze zwierzęciem – kuną i to właściwe skojarzenie, wizerunek zwierząt jest wybijany na monetach. W wielu miejscach akceptowane jest też Euro.

Płatności kartą i bankomaty: Bankomaty w większych miastach bez problemu dostępne. Płatność kartą raczej powszechna, choć nie zawsze istnieje taka możliwość. W centrach miast, gdzie jest duży ruch turystyczny, część knajp nie obsługuje płatności bezgotówkowych. Również wejścia do zabytków czasem można opłacić jedynie gotówką. W przypadku wycieczek na miejscu, gotówka także jest preferowana. Czasem istnieje możliwość opłaty kartą, o ile wcześniej się tak umówi z organizatorem.

Napiwki: Nie są wliczane w cenę, acz są mile widziane (ok. 10%).

Internet: Raczej dość dobrze rozwinięty.

Telefony: Roaming dostępny, a ponieważ Chorwacja jest w Unii Europejskiej, powinna działać zasada „roam like Home”. Należy to sprawdzić u swojego operatora. Zasięg telefonów dobry.

Język: Chorwacki. Powszechna jest znajomość angielskiego, nawet w zwykłych sklepach. W Istrii dodatkowo popularny jest język włoski. Raz z powodów historycznych, dwa bliskości Włoch.

Gniazdka elektryczne: Jak w Polsce.

Samochody i transport: Część autostrad jest płatna. Płaci się na bramkach. Większość z nich obsługuje płatności kartą.

Oznaczenia i drogowskazy: Są nastawieni na turystykę, więc raczej jest to aktualne, choć czasami w mniej uczęszczanych miejscach nie do końca przemyślane. Na przykład znaki pojawiają się dość późno, ale na ogół są.

Jedzenie wegetariańskie: Kuchnia bałkańska, w szczególności w Chorwacji oparta jest na mięsie, rybach i owocach morza. W teorii niby nie jest to przyjazne dla wegetarian, ale jednocześnie (zwłaszcza np. w Istrii), wpływy włoskie są bardzo dobrze widoczne, także w kuchni, czyli dostępne są pasty, pizze itp. Z lokalnych rzeczy, podobnie jak w Serbii tak i tu można kupić burki, czyli tutejsze bułki z serem. Idealny na szybki, ale sycący lunch w drodze.

Ludzie: Do turystów nastawieni bardzo pozytywnie, raczej otwarci. Natomiast ci nie pracujący w turystyce, raczej trzymają się na uboczu.

Prawo i obyczaje: Chorwaci bardzo lubią dzieci, stąd rozrabiające i hałasujące pociechy są tu  mile widziane. Niemile widziane jest wielbienie Serbii, czy rewizjonistyczne podejście do wojny w Jugosławii, inne niż chorwackie. Tego typu tematów lepiej unikać. W wielu miejscach, w których znajdują się zapisy zarówno w alfabecie łacińskim (chorwacki), jak i cyrylicy (serbski), widać, że te drugie są zamazywane. Choć wojna się skończyła, to jednak niechęć do Serbów jest tu nadal dostrzegalna.

Bezpieczeństwo: Jest to raczej spokojny kraj, ale warto mieć na uwadze drobną przestępczość.

Klimat i sezon: Śródziemnomorski na wybrzeżu i umiarkowany w głębi kraju. Szczyt sezonu przypada na lipiec i sierpień. Jest wówczas gorąco, a jednocześnie jest bardzo dużo turystów.

Informacja turystyczna i mapy: Informacje turystyczne są dostępne w większości dużych miast. Bardzo często są tam lokalne darmowe mapy (choć nie wszędzie, w Dubrowniku jest z tym problem). Jest też dużo folderów reklamujących lokalne atrakcje.

Jeśli spodobał Ci się wpis polub nas na Facebooku.

Szlak chorwacki
Informacje praktyczne
Share Button

Oman: Praktycznie

Informacje praktyczne nt. Omanu. Zweryfikowane ostatnio w styczniu 2018.

Uwagi ogólne: Kraj  Półwyspu Arabskiego bez wielkich zasobów ropy, przez to ma się wrażenie, że jest bardziej naturalny i poukładany. Nie ma wielkich inwestycji, ale jest wspaniała i bardzo unikalna przyroda.

Dojazd: Najlepszy sposób to samolot.  Niestety nie ma co liczyć na tanie linie, chyb, że przez Dubaj.

Wiza: Myśmy załapali się jeszcze na wydawaną od ręki przy przylocie/wjeździe, 90-dniową z możliwością wielokrotnego przekraczania granicy. Paszport konieczny. Obecnie wdrożono system e-wiz, o które trzeba się ubiegać przed przyjazdem. Wcześniej obowiązywała też promocja, że dostając wizę w Dubaju i wjeżdżając do Omanu z emiratu Dubaj wizę otrzymywało się za darmo. W każdym innym przypadku była płatna.

W przypadku przyjazdu z krajów objętych ryzykiem żółtej febry, weryfikowane są szczepienia.

Obecnie o wizę można się ubiegać na: evisa.rop.gov.om.

Przepisy celne:  Można wwieźć 2 litry (ale nie więcej niż 2 butelki) alkoholu (nie dotyczy muzułmanów). Wwiezienie niektórych leków wymaga przedstawienia recepty / potwierdzenia od lekarza (oczywiście w języku angielskim).

Baza noclegowa: Nie tak rozbudowana jak w Emiratach, ale wciąż duża. Niestety raczej przeważają hotele i ośrodki wyższe cenowo. Można szukać na Booking.com.

Szczepienia wymagane: Brak.

Choroby: Podobnie jak w ZEA istnieje ryzyko zarażenia się MERS.

Waluta: Rial (OMR).

Płatności kartą i bankomaty: W dużych miastach karty raczej bezproblemowo akceptowane. Bankomaty także są. Gdy się wyjdzie jednak już poza miasto,  nie zawsze są czytniki kart, także na stacjach benzynowych. To samo dotyczy niektórych zabytków czy atrakcji, im dalej od dużego miasta tym większa szansa, że trzeba płacić gotówką. Bardzo podobnie jak w ZEA.

Napiwki: Formalnie brak, nie są oczekiwane. Jednak wiele usług wykonują tutaj osoby z Indii, Pakistanu i innych krajów, więc nie protestują, gdy się go zostawia. Bardzo podobnie jak w ZEA.

Internet: W hotelach i restauracjach problemu nie ma. Choć oficjalnie istnieje pewna cenzura sieci.

Telefony: Roaming dostępny. Zasięg telefonów bardzo dobry, także na pustyni.

Język: Formalnie arabski, ale angielski jest tu bardzo istotny. Raz, wielu pracowników pochodzi spoza Omanu, więc to podstawowy język komunikacyjny. Dwa, sam arabski ma dialekty, więc jest problem jeśli ktoś zna np. afrykańską wersję. Znów, bardzo podobnie ja w ZEA.

Gniazdka elektryczne: Jak w Wielkiej Brytanii.

Wtyczka typu brytyjskiego
Wtyczka brytyjska

Samochody i transport: Po kraju zdecydowanie najłatwiej jest się poruszać samochodem. Drogi są dobre, benzyna dość tania. Najlepiej podróżować samochodem albo wynajętym samodzielnie albo z kierowcą/przewodnikiem. Zwłaszcza ten drugi typ podróżowania jest bardzo popularny w Omanie. Uwaga, nie działa tu nawigacja Google’a. Można ściągnąć mapę Google’a i wyznaczyć trasę, ale funkcja nawigacji nie działa. Jest to spowodowane umowami z rządem Omanu, który chciałby, aby używano lokalnych GPSów. Alternatywą jest np. oprogramowanie Sygic, mniej popularne, więc Oman ich nie ściga.

Oznaczenia i drogowskazy: Średnio lub słabo. Pod tym względem to kraj wciąż mało rozwinięty, bardziej stawiający na taksówki. Znów pod względem rozwoju bardzo podobnie do ZEA.

Jedzenie wegetariańskie: Mało jedzenia lokalnego. Ale jest wiele knajp z innych rejonów świata.

Ludzie: Podział na dwa typy obywateli nie jest tak widoczny jak w ZEA, ale też jest. Da się to dostrzec w większych miastach. Bardziej na prowincji mamy przewagę Arabów. Ludzie spokojni, przychylni, przyjacielscy, acz najczęściej zdystansowani.

Prawo i obyczaje: To kraj muzułmański. Alkohol, niektóre leki, narkotyki, seks przed- i pozamałżeński, nadmierne odsłanianie ciała przez kobiety (poza ośrodkami turystycznymi), czy nawet fotografowanie osób bez zezwolenia nie są tu mile widziane. Największy rygor panuje przy zwiedzaniu meczetów, poza nimi jest trochę spokojniej. Są miejsca, gdzie bez problemu da się nawet robić zdjęcia ludziom.

Bezpieczeństwo: Podobnie jak ZEA, Oman to dość bezpieczny kraj, jeśli chodzi o terroryzm czy drobną przestępczość.

Klimat: Klimat zwrotnikowy suchy, z przewagą cech klimatu kontynentalnego, również na wybrzeżu. Dobry sezon na wyjazd to nasza zima. Jest wtedy ciepło, ale nie upalnie.

Informacja turystyczna i mapy: Z tym jest raczej ciężko. Nawet gorzej niż w ZEA. Promowany sposób podróżowania to wynajęcie kierowcy-przewodnika, który nam wszystko pokaże/opowie. Często nawet w zabytkach UNESCO brakuje podstawowych opisów.

Szlak omański
Praktycznie
Share Button

Szwecja: Praktycznie

Informacje praktyczne nt. Szwecji. Zweryfikowane w czerwcu 2017.

Na początek warto poruszyć jedną kwestię, czyli cen. Szwecja jest jednym z najdroższych państw na świecie (podobnie jak inne skandynawskie kraje). Nie tylko z punktu widzenia Europy Środkowej, ale też Zachodniej.

Dojazd: Najczęściej samolot, są tanie loty np. w okolice Sztokholmu. Alternatywą jest też prom, lub samochód (da się dojechać przez Danię i Sund). Niestety należy liczyć się z kosztami, nawet tani lot wiąże się z transportem z lotniska, co czasem może kosztować więcej niż sam przelot.

Wiza: Strefa Schengen, niepotrzebna.

Baza noclegowa: Problemu większego z dostępnością nie ma. Gorzej z cenami, Szwecja to drogi kraj. W Sztokholmie np. warto wziąć nocleg poza centrum, nawet z przejazdami wychodzi taniej. Poza miastami w lecie można pomyśleć o namiocie. Szwecja ma bardzo liberalne prawo, jeśli chodzi o możliwości takiego spania. Hotele bez problemu można znaleźć np. przez Booking

Szczepienia wymagane: Brak.

Choroby: Nic szczególnego.

Waluta: Korona Szwedzka (SEK).

Płatności kartą i bankomaty: Płatności kartą są bardzo rozpowszechnione, do tego stopnia, że nie musieliśmy wypłacać żadnych koron. Wszystko, co potrzebowaliśmy, załatwiliśmy kartą. Samych bankomatów tak dużo nie widać, ale są oczywiście dostępne. Co więcej, to gotówką w wielu miejscach (np. muzeach) nie można płacić.

Napiwki: Nie ma zwyczaju.

Internet: Rozpowszechnione, są nawet hotspoty, czy wifi na statkach obwożących po kanałach.

Telefony: Unia Europejska, formalnie opłat roamingowych brak, ale trzeba uważać na to jak odbija to sobie operator.

Język: Angielski powszechny w użyciu. Urzędowy – szwedzki.

Gniazdka elektryczne: Jak w Polsce.

Samochody i transport: Transport wewnętrzny bardzo dobrze zorganizowany, czy to drogowy, czy kolejowy, a nawet wodny. Istotnym czynnikiem są jednak ceny.

Oznaczenia i drogowskazy: Oznaczenia i drogowskazy turystyczne są bardzo dobre. Większość istotnych miejsc jest oznaczona.

Jedzenie wegetariańskie: Kuchnia lokalna w dużej mierze oparta jest na mięsie, przede wszystkim rybach. Więc stanowi to istotny problem. Jest też trochę jadłodajni w stylu np. włoskim, ale ogólnie trzeba się trochę naszukać. I znów – ceny. Jeśli wybieramy się na wypad weekendowy, warto pomyśleć o własnym drobnym prowiancie.

Ludzie: Skandynawowie są raczej spokojni i zajęci sobą. Pomocni, jeśli się o to poprosi, ale ważna jest też ideologia społeczna, którą tu widać i słychać. Na przykład podczas wycieczek po kanałach, wśród informacji o mieście i historii, dużo jest ideologii równouprawnienia itp., miejscami nietrafionej i irytującej (np. wielkim postępem jest to, że w Szwecji kobiety mają prawo wnieść wniosek rozwodowy, co jest od wielu lat standardem w cywilizacji europejskiej. Albo że kobiety mogą wstąpić do wojska i okryć się chwałą na polu walki. Cóż, kiedyś uchodziło za przywilej kobiet nie brać udziału w wojnie).

Bezpieczeństwo: Podobnie jak w wielu innych państwach Europy Zachodniej, obecnie problemem w Szwecji jest zwiększone zagrożenie terrorystyczne. Nie należy go bagatelizować, ale też przesada w drugą stronę jest niewskazana. Pogłoski o skraju wojny domowej są oczywiście mocno przesadzone. Najlepiej unikać tłumów, nie korzystać z komunikacji w szczycie, zaś miejsca turystyczne odwiedzać w mniej uczęszczanych godzinach (np. rano).

Klimat: Klimat Szwecji na większości obszaru kraju jest umiarkowany, pomimo wysunięcia na północ łagodzony przez ciepły prąd Golfstrom. Południe kraju ma klimat bardziej morski, północ to rejon subpolarny.

Informacja turystyczna i mapy: To kolejny przejaw dobrej organizacji Szwecji. Punkty turystyczne są, mapy np. na lotnisku można dostać za darmo, nawet gdy punkt sam jest nie czynny.

Szlak szwedzki
Praktycznie Sztokholm
Share Button

Zjednoczone Emiraty Arabskie: Praktycznie

Informacje praktyczne nt. Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Zweryfikowane ostatnio w styczniu 2018.

Uwagi ogólne: Bardzo specyficzny, bogaty kraj, w którym ma się wrażenie, że szejkowie nie mają co robić z pieniędzmi. Poza bogatymi miastami na uwagę zasługuje przede wszystkim przyroda.

Dojazd: Najlepszy sposób to samolot. Są zarówno tanie linie – WizzAir i flyDubai, które latają z niektórych polskich miast, jak i można czasem znaleźć promocję na Emirates czy Ethiad.

Wiza: Wydawana od ręki przy przylocie, 90-dniowa z możliwością wielokrotnego przekraczania granicy. Paszport konieczny.

Przepisy celne: Do ZEA nie wolno przywozić narkotyków, leków psychotropowych czy opioidów (za to są wysokie kary. Ewentualnie  trzeba  mieć anglojęzyczną receptę). Zabroniony jest też wwóz materiałów pornograficznych (zwłaszcza LGBT), które godzą w obyczajowość muzułmańską. Ograniczony jest też wwóz alkoholu, acz podobno nie zawsze ten przepis jest przestrzegany.

Baza noclegowa: Rozbudowana, w tym także hotele najwyższego standardu na świecie (oczywiście za odpowiednia cenę). W Emiratach jedną z rzeczy do zwiedzania są hotele, drugą galerie handlowe, więc coś w tym jest. Niektóre hotele znajdują się przy galeriach handlowych. Uwaga: formalnie prawo zabrania wynajmowania wspólnych pokoi nie rodzinom. Czyli chłopak z dziewczyną bez ślubu mogą mieć problemy, zwłaszcza, że seks przedmałżeński jest nielegalny. Praktyka jest jednak inna, zwłaszcza w takich miejscach jak Dubaj. Choć na booking są oferty, gdzie takie obostrzenia są zaznaczone. Natomiast jest też wiele hoteli, które do tego się nie stosują, choćby sieciówek. Nie jest tak strasznie jak to przedstawiają. Hotele bez problemu można znaleźć np. przez Booking.

Szczepienia wymagane: Brak. Warto standardowo być zaszczepionym na WZW A i B.

Choroby: Istnieje zagrożenie zarażenia wirusem MERS, który atakuje drogi oddechowe. Zakazić się można przez kontakt z zarażonym wielbłądem, niepasteryzowanym mlekiem i niedogotowanym mięsem, a także moczem (składnik tradycyjnej medycyny arabskiej). Warto mieć to na uwadze przy wszystkich atrakcjach związanym z wielbłądami. Choroba jest potencjalnie śmiertelna, początki zakażenia przypominają zwykłą grypę. W razie wystąpienia objawów grypopodobnych po powrocie z Półwyspu Arabskiego, trzeba natychmiast poinformować o tym lekarza. Istnieją doniesienia o zmutowanym wirusie, który przenosi się między ludźmi drogą kropelkową.

Poza tym to jest kraj o wysokim standardzie higienicznym, woda pitna pochodzi z odsalanej i przefiltrowanej wody morskiej, nawet picie jej z kranu jest raczej bezpieczne.

Waluta: Dirham (AED).

Płatności kartą i bankomaty: W dużych miastach karty  bezproblemowo akceptowane. Bankomaty także są dość powszechne. Gdy się wyjdzie jednak już poza miasto, może nie zawsze są czytniki kart, włączając to również stacje benzynowe.

Napiwki: Formalnie brak, nie są oczekiwane. Jednak większość usług wykonują tutaj osoby z Indii, Pakistanu i innych krajów, więc nie protestują, gdy się go zostawia. Natomiast nie należy go dawać tak, by Arabowie to widzieli.

Internet: W hotelach i restauracjach problemu nie ma. Choć oficjalnie istnieje pewna cenzura sieci.

Telefony: Roaming dostępny. Zasięg telefonów bardzo dobry, także na pustyni.

Język: Formalnie arabski, ale angielski jest tu bardzo istotny w normalnym funkcjonowaniu. Raz, większość pracowników pochodzi spoza Emiratów, więc to podstawowy język komunikacyjny. Dwa, sam arabski ma dialekty, więc jest problem jeśli ktoś zna np. afrykańską wersję.

Gniazdka elektryczne: Jak w Wielkiej Brytanii.

Wtyczka typu brytyjskiego
Wtyczka brytyjska

Samochody i transport: Po kraju zdecydowanie najłatwiej jest się poruszać samochodem. Drogi są dobre, benzyna dość tania. O ile jeszcze między większymi miastami można znaleźć dojazd (np. autobusy z Dubaju do Abu Zabi) o tyle dalej pozostają głównie taksówki.

Bardzo istotne jest przestrzeganie przepisów. Mandaty są tu bardzo duże (minimalna stawka w przeliczeniu to 600 zł), co więcej za np. przekroczenie prędkości można dostać kilka pod rząd, jeśli złapią nas różne radary. Tych ostatnich jest pełno, choć nie wszystkie działają. Praktycznie każdy samochód zarejestrowany w ZEA ma czip, co ułatwia identyfikację i późniejsze ściągnięcie mandatu. W praktyce przy zwrocie samochodu do wypożyczalni, mandat jest od razu ściągany z karty kredytowej.

Oznaczenia i drogowskazy: Średnio lub słabo. Pod tym względem to kraj wciąż mało rozwinięty, bardziej stawiający na taksówki. Podobnie jest też z oznaczeniami dróg w Dubaju, na ślimakach trzeba trochę znać miasto, by się nie zgubić.

Jedzenie wegetariańskie: Mało jedzenia lokalnego. Ale jest wiele knajp z innych rejonów świata, więc coś wegetariańskiego się znajdzie (np. kuchnia włoska, czy libańska).

Ciekawie wygląda też sprawa alkoholu. Tu jest dwugłos. Formalnie nie powinien być w sprzedaży, ale… w miejscach turystycznych trochę przymykają na to oko. Choć to oczywiście kosztuje i jest ograniczone do niektórych hoteli, restauracji czy klubów. Natomiast jeśli ktoś chce kupować alkohol w sklepie, musi go zamawiać wcześniej, mając oczywiście certyfikat, że nie jest muzułmaninem.

Ludzie: Są dwa rodzaje obywateli. Panowie, czyli Arabowie, obywatele tego kraju. Specjalnie nie rzucają się w oczy, nie ma ich zbyt wielu w dużych miastach. Jeśli już, to najczęściej na zakupach. Drugi rodzaj ludzi to pracownicy. Ci niższego szczebla najczęściej pochodzą z Pakistanu, Indii i innych krajów Azji wschodniej lub czarnej Afryki. Niestety są traktowani jak tania służba, czy niewolnicy, czego można być czasami świadkiem. Biali, ludzie pochodzący z Europy czy Stanów to zazwyczaj specjaliści lub zamożniejsi turyści, więc im jest okazywany szacunek.

Formalnie ścigany prawnie jest też seks przedmałżeński, ale w hotelach turystycznych raczej nie sprawdzają nawet czy para wynajmująca pokój jest małżeństwem

Prawo i obyczaje: To kraj muzułmański. Już wspomniane były wyżej, ale gwoli przypomnienia: alkohol, narkotyki, nawet niektóre leki oraz seks przedmałżeński raczej nie są tu dobrze widziane. Kobiety nie powinny nadmiernie odsłaniać ciała, ale nie ma na to oficjalne paragrafu. Nie trzeba też ubierać nakrycia głowy. Kobiety nie powinny także zaczepiać arabskich mężczyzn, a mężczyźni arabskich kobiet, które zresztą zawsze pojawiają się w mieście w obecności męskiego członka rodziny. Należy się stosować do panujących tu reguł i uważać jak fotografuje się ludzi. Lepiej unikać lub wcześniej zapytać.

Bezpieczeństwo: Emiraty to dość bezpieczny kraj, zwłaszcza jeśli chodzi o terroryzm czy drobną przestępczość. Ta druga to zjawisko marginalne. Mimo to, kobiety nie powinny podróżować same (zwłaszcza poza resortami i atrakcjami turystycznymi) – w razie napaści, one są traktowane jako winne.

Klimat: Strefa klimatu zwrotnikowego kontynentalnego suchego, w głębi kraju skrajnie suchego. Dobry sezon na wyjazd to nasza zima. Jest wtedy ciepło, ale nie upalnie – średnie temperatury w styczniu to 20 stopni Celsjusza, a rankiem i wieczorem jest nawet chłodno.

Informacja turystyczna i mapy: Raczej nie należy szukać konkretnego biura informacji turystycznej. Za to różne atrakcje, zwłaszcza skierowane do przyjezdnych, są dość dobrze oznaczone i rozreklamowane. Gorzej, gdy chcemy zobaczyć coś bardziej lokalnego (np. wyścigi wielbłądów), wtedy pojawiają się problemy z dostępem do informacji.

Szlak emiracki
Praktycznie
Share Button

Samoa: Praktycznie

Informacje praktyczne nt. Samoa. Zweryfikowane ostatnio w listopadzie 2017.

Uwaga: Samoa znajduje się na liście krajów podejrzanych o wspieranie procederu prania brudnych pieniędzy, czyli objętych pewnymi sankcjami. Właśnie dlatego są tu problemy z roamingiem, płaceniem kartami, a nawet mogą pojawić się problemy z przelewami (SWIFT i inne przepływy pieniędzy).

Dojazd: Właściwie tylko i wyłącznie samolot (ew. można próbować dożeglować). Obecnie nie ma żadnych bezpośrednich połączeń z Polski. Najłatwiej dolecieć ze Stanów, Australii, Nowej Zelandii lub innych wysp Oceanii.

Wiza: 90-dniowa do dostania za darmo na lotnisku. Właściwie niewiele sprawdzają. Warto jednak zauważyć, że pomijając większość państw europejskich, przedstawiciele innych krajów dostają wizę na 60 dni. Na lotnisku czekającym na wizę bardzo często umila czas lokalny zespół muzyczny. To sprawia, że lądując szybko czujemy klimat.

Baza noclegowa: Są dwie wyspy – Upolu, gdzie znajduje się stolica. Tam baza noclegowa jest rozbudowana. Są duże hotele, ale też bungalowy i czy jakieś namioty. Na Savai’i turystyka nie jest jeszcze dobrze rozwinięta, więc trudniej o nocleg, ale z drugiej strony tam wszystko jest tańsze. Można szukać choćby na Booking.

Szczepienia wymagane: Brak.

Choroby: Nic szczególnego. Malaria tu nie występuję. Parę razy pojawiły się epidemie dengi, ale nie jest to typowa tutaj choroba.

Waluta: Samoańska tālā (czyt. tala). Oznaczenie oficjalne WST, ale zapisują to jako WS$.

Płatności kartą i bankomaty: Bankomaty znajdziemy bez problemów, najlepiej korzystać z banku ANZ. W innych nie zawsze czytane są polskie karty. Płatności bezgotówkowe raczej nie są często obsługiwane. W większych hotelach, jednej czy dwóch restauracjach w Apii, kilku wypożyczalniach samochodów i ewentualnie stacjach benzynowych, owszem. Ale poza tym lepiej mieć gotówkę.

Napiwki: Brak.

Internet: Ciężko znaleźć publiczny. Wi-fi w hotelach i innych miejscach jest płatne, w dodatku stosunkowo drogie w porównaniu do reszty cen. Ewentualnie zostaje kupić lokalną kartę SIM z pakietem internetowym, prawdopodobnie najtańsza i najlepsza opcja.

Telefony: Roaming polskich sieci nie działa. Trzeba się posiłkować lokalną kartą SIM.

Język: Samoański. Po uzyskaniu niepodległości, przeszli na własny język. Jednak od kilku lat widać tendencję powrotu do angielskiego. Doskonale zdają sobie sprawę ze swoich związków z Australią i Nową Zelandią, więc starają się przybliżyć do nich. W 2011 roku zmienili też datę, wcześniej znajdowali się za linią zmiany daty, obecnie mają ten sam dzień, co Australia.

Gniazdka elektryczne: Typ australijski/chiński.

Wtyczka typu australijskiego/chińskiego

Samochody i transport: Ruch lewostronny od 2009 roku, znów by dostosować się do Australii. Najlepszy środek transportu to taksówki, względnie shuttlebusy. Tymi drugimi najlepiej przejechać z lotniska na różne części Upolu. Autobusy są używane przez ludność lokalną, trudno nimi jednak dojechać do miejsc odwiedzanych przez turystów.

Samochód można wypożyczyć bez większych problemów. Trzeba uzyskać jednak lokalne prawo jazdy. Brzmi strasznie, ale takie nie jest. To nic innego jak podatek dla przyjezdnych. Wiele wypożyczalni może wystawiać prawo jazdy. Do tego potrzebują tylko opłacenia kosztów (ok. 30 PLN) oraz dokumentu potwierdzającego uprawnienia w ojczystym kraju. Prawdę mówiąc nie sprawdzają tych praw jazdy specjalnie, nie mają na ten temat wiedzy. Więc zapewne można dać im cokolwiek, co tak wygląda.

Sam ruch drogowy na Samoa, zwłaszcza poza Apią, jest spokojny. Mało tu samochodów, więc bezpiecznie jest się zatrzymywać w różnych dziwnych miejscach.

Między wyspami kursuje prom, ale lepiej wcześniej kupić bilety.

Oznaczenia i drogowskazy: Z tym bywa różnie. Przy zjazdach z głównych dróg bywają drogowskazy na atrakcje i właściwie tyle. Dalej trzeba radzić sobie samemu, choć najczęściej nie ma z tym problemu. W przypadku kilku miejsc, jednak gdybyśmy nie wiedzieli czego szukać, to na pewno byśmy nie dotarli. Żadnych oznaczeń.

Jedzenie wegetariańskie: Kuchnia lokalna istnieje tylko jako domowa, praktycznie nie dla turystów. Przydrożne jadłodajnie raczej oferują albo grillowane jedzenie, albo jakiś fastfood, zaś w Apii te wykwintniejsze, choćby włoskie. Ta zaś daje już możliwości unikania mięsa. Warto tu także spróbować owoców, w szczególności kokosów (papai, bananów, mango. Można je kupić przy drodze, gdy się jedzie. Sprzedawcy chętnie pomogą rozłupać. No i można pić świeżą wodę kokosową.

Ludzie: Samoańczycy są bardzo przyjaźni. Mają czas na wszystko, żyją spokojnie, bez nerwów, trochę ospali jakby, ale jak już się do czegoś biorą, to doprowadzają to do końca. Są bardzo otwarci na turystów, pomocni, jednocześnie nie ma tu zbyt wielu naganiaczy. Nie licząc oczywiście taksówkarzy.

Są też bardzo religijni. Przestrzegają wolnych niedziel, wtedy wiele interesujących rzeczy może być nieczynnych. Chrześcijaństwo jest obecnie religią państwową.

Bezpieczeństwo: Uchodzi za jeden z najbezpieczniejszych krajów świata, przynajmniej jeśli chodzi o ludzi. Tam najbardziej boją się tsunami, mniej erupcji wulkanicznych.

Klimat: Równikowy, tropikalny. Pora deszczowa zaczyna się w październiku i kończy w marcu. Sucha zaczyna się w maju i kończy w październiku. Mogą tu występować cyklony.

Informacja turystyczna i mapy: Bywa ciężko. W Apii jest jedno centrum turystyczne, ale wydali kilka folderów. Z nich naprawdę można się dużo dowiedzieć, także o atrakcjach, których nigdzie indziej nie ma opisanych. Folder jednak trzeba dokładnie przeczytać. Mnóstwo cennych informacji jest w tekście i przynajmniej tak jak sprawdzaliśmy, okazywały się prawidłowe.

Jeśli spodobał Ci się wpis, polub nas na Facebooku.

Szlak samoański
Praktycznie
Share Button

Węgry: Praktycznie

Informacje praktyczne nt. Węgry. Zweryfikowane w lipcu 2017.

Dojazd: Samochód, autobus (np. Polski Bus), można też się posiłkować samolotem do Budapesztu (np. WizzAir, który ma tam główną bazę). Prężnie rozwija się tam też LOT, wchodząc w rolę narodowego przewoźnika.

Wiza: Strefa Schengen, niepotrzebna.

Baza noclegowa: Rozbudowana, w szczególności w okolicach Budapesztu jak i Balatonu. Można szukać np. na Booking.com.

Szczepienia wymagane: Brak.

Choroby: Nic szczególnego.

Waluta: Forint Węgierski (HUF).

Płatności kartą i bankomaty: Płatności kartą dość popularne, ale znajdzie się kilka miejsc, gdzie bywa z nimi problem. Na przykład przy zakupie wejściówek do niektórych świątyń czy muzeów lub przy zakupie jedzenia na ulicy. W większości restauracji i barów da się zapłacić kartą, ale nie jest to jeszcze standard.

Bankomaty powszechne.

Napiwki: Doliczane do rachunku. Standardowo koło 10-15%, częściej 10%.

Internet: Wifi powszechne.

Telefony: Unia Europejska, formalnie brak opłat roamingowych.

Język: Węgierski, ale znajomość angielskiego rozpowszechniona, zwłaszcza tam gdzie przybywają turyści.

Gniazdka elektryczne: Jak w Polsce.

Samochody i transport: Mają rozwiniętą sieć kolejową, jak również przewozy autokarowe – Volánbusz. Poruszanie się samochodem bardzo podobne do innych krajów z regionu.

Oznaczenia i drogowskazy: Nawet w centrum Budapesztu oznaczenia stanowią pewien problem. Niby są, ale raczej jest ich niewiele, czasem się urywają. Lepiej jest więc często polegać na mapie czy GPS.

Jedzenie wegetariańskie: Lokalna kuchnia ma tu do zaoferowania choćby leczo (które jest tu sosem, nie samym daniem), także w wersji wegetariańskiej. Lub z jedzenia ulicznego jest np. lagosz z serem. Największy problem w ogóle z kuchnią węgierską jest taki, że obecnie ma się wrażenie, jakby się jej trochę wstydzili, więc znalezienie jej może nastręczać pewne trudności. Wyjątkiem oczywiście są zupy gulaszowe, ale to już jedzenie mięsne.

Ludzie: Zajęci sobą, raczej spokojni, ale też masowo bawiący się w parkach czy na placach.

Bezpieczeństwo: Obecnie nie ma tu większych problemów. Oczywiście trzeba uważać na ewentualną drobną przestępczość.

Klimat: Umiarkowany ciepły z cechami klimatu kontynentalnego na większości obszaru kraju.

Informacja turystyczna i mapy: Tego niestety nie ma za dużo. Mapę Budapesztu można dostać na lotnisku, ale właściwie na tym to się kończy.

Szlak węgierski
Informacje praktyczne
Share Button

Podróżowanie po Nowej Zelandii

Kraje rozwinięte można podzielić na dwa podstawowe rodzaje. Na takie, gdzie rozbudowany jest transport publiczny oraz takie, gdzie stawia się na samochody. Czasem jest coś pomiędzy, ale zazwyczaj dominuje jeden typ. Nowa Zelandia należy właśnie do tych drugich. Jest rozległa, stosunkowo mało zaludniona, jednocześnie zamknięta, więc turyści korzystają co najwyżej z samochodów już znajdujących się na wyspach. To pozwala dość dobrze zaplanować i zapanować nad komunikacją.

Widok ze Scenic View - Wyspa Północna
Widok ze Scenic View – Wyspa Północna

Samoloty lokalne

Owszem, są tu linie kolejowe (kilka, choć np. na Południowej Wyspie mają one bardziej charakter wycieczkowy niż transportu), linie autobusowe, ale też dobrze rozwinięta jest sieć połączeń lotniczych. Poza Air New Zealand można skorzystać z oferty np. taniej linii – JetAir. Jednak jeśli chcemy samemu zwiedzać zakamarki kraju kiwi, to najlepszy do tego będzie samochód.

JetStar - tania linia
JetStar – tania linia

Samochód

Do wypożyczenia potrzebne jest międzynarodowe prawo jazdy (uznają obie konwencję genewską i wiedeńską, a nawet tłumaczenie prawa jazdy na angielski), oraz oczywiście w celu weryfikacji także i nasze (polskie). W teorii można próbować wynająć samochód jedynie na polskim dokumencie, zresztą są wypożyczalnie, które to załatwią. Warto się zorientować wcześniej, choć samo wyrobienie międzynarodowego prawa jazdy to koszt ok. 40 PLN. W teorii, gdy zatrzyma nas policja, mogą wymagać.

Plaża - Wyspa Północna
Plaża – Wyspa Północna

Na drogach w Nowej Zelandii obowiązują cztery podstawowe zasady. Po pierwsze to ruch lewostronny. To może nastręczać pewne problemy, zwłaszcza wynikające z przyzwyczajenia, w szczególności na pustych drogach łatwo się zapomnieć. Faktycznie jest on przyczyną sporej liczby wypadków powodowanych przez turystów na drogach.

Przejazd przez Coromandel Forest Park
Przejazd przez Coromandel Forest Park

Druga zasada to zapięte pasy. Tego tu wymagają i tyle.

Krowy przy drodze
Krowy przy drodze

Trzecia to maksymalna prędkość wynosząca 100 km na godzinę, także na autostradach. Więcej nie można. W terenie zabudowanym – 50. Policja patroluje różne bezdroża i czasem łapie za szybką jazdę. Natomiast ograniczeń nie ma wszędzie tam, gdzie powinny być. W niektórych miejscach, choćby przy zakrętach, pojawiają się znaki z sugerowaną prędkością (np. 35 km/h przy dozwolonych 100). Zdrowy rozsądek wskazuje, by się do tych sugestii przynajmniej w jakimś stopniu stosować.

Znak sugerujący prędkość (nie nakaz)
Znak sugerujący prędkość (nie nakaz)

Czwarta zasada to nieprzekraczanie żółtych linii. Owszem są też białe linie ciągłe, ale żółte są „mocniejsze”, bardziej kategoryczne. Blokują też możliwości parkowania.

Droga przez las okolice Rotoruy
Droga przez las okolice Rotoruy

Podróżowanie na własną rękę

Poza większymi miastami, gdzie w centrach mamy płatne parkingi, w większości miejsc parkuje się za darmo. Dotyczy to także różnych atrakcji turystycznych. Im popularniejsza, tym należy spodziewać się większego parkingu. Byliśmy jeszcze na początku sezonu i z parkowaniem raczej problemu nie było.

Bydło przy drodze
Owce przy drodze

Drogi nowozelandzkie są dość kręte miejscami, mają jedną niedogodność, o której warto pamiętać. Mosty w wielu miejscach są jednopasmowe. To znaczy, że trzeba czasem puścić tych z naprzeciwka. Dłuższe mosty posiadają mijanki. Podobne utrudnienia mogą pojawić się przy tunelach.

Znak: uwaga na kiwi
Znak: uwaga na kiwi

Za to mniejsze miasta zwykle przelatuje się z prędkością 100 kph lub tylko trochę mniejszą, więc średnia prędkość jest większa niż w Polsce. Jest wiele ostrych zakrętów, więc szaleństwo i tak nie jest tutaj wskazane.

Okolice Queenstown
Okolice Queenstown

Zwierzęta

Choć Nowa Zelandia to kraj pastwisk, krów i owiec (w szczególności Północna Wyspa), to zwierzęta te nie szlajają się po drogach. Czasem są znaki informacyjne, by zgłosić wałęsające się bydło, ale to nie ono jest problemem, a dzikie zwierzęta. O ile w okolicach gniazdowania kiwi jest sporo znaków,by uważać (w nocy, kiwi są nocne), o tyle po drodze bardzo często widać zwierzęta futerkowe, które rozjechano. Nimi się tu nikt nie przejmuje. Przybyły wraz z ludźmi i nie są mile widziane. Niestety na ich ciałach żerują ptaki i te często też widać rozjechane na drogach. Za rozjechanie futrzaka kary nie ma, wręcz przeciwnie, Kiwi są przekonani, że to dobry uczynek.

Przewóz koni
Przewóz koni

Krów i owiec jest po drodze naprawdę sporo na mijanych pastwiskach. Warto przypomnieć, że to kraj, w którym bydła jest więcej niż ludzi (4,5 miliona). Z danych za 2015 rok owiec mają tu około 30 milionów, krów 10 milionów (z tego 6,5 miliona mlecznych) oraz niecały milion jeleni. Je również spotyka się w hodowlach.

Centrum Nelson
Centrum Nelson

Widoki i mijanki

Bardzo charakterystycznym miejscem są punkty widokowe, czyli tak zwane scenic view. Można tam zaparkować i zrobić kilka zdjęć. Jest ich sporo, choć niestety po drodze mija się wiele miejsc, w których takie punkty by się przydały. W każdym razie zatrzymywanie się na nich to dość istotny element podróżowania po Nowej Zelandii.

Mijanka na moście
Mijanka na moście

Zazwyczaj nie ma problemu ze stacjami benzynowymi. Ale zdarzają się – zwłaszcza na Południowej Wyspie w parkach narodowych – dość spore np. 100 i więcej kilometrowe odcinki pozbawione stacji i ogólnie szerszej cywilizacji. Dlatego lepiej nie jechać tam na pustawym baku.

Zatoki przy Picton
Zatoki przy Picton

Przeprawa promowa

Dość istotny jest transport między wyspami. Kursuje prom między Wellington na Picton, wykorzystywany często przez turystów, którzy chcą zobaczyć obie wyspy. Są dwie duże sieci, na wszelki wypadek warto zarezerwować sobie ten prom wcześniej. Przy wypożyczaniu samochodu warto jednak zweryfikować, czy dana firma pozwala nam na opuszczenie wyspy. Nie wszystkie na to pozwalają, ale nawet jeśli nie ma obostrzeń, warto się z nimi skontaktować w tej sprawie. Bo czasem okazuje się, że faktycznie samochodu nie możemy wywieść poza wyspę, a musimy go zostawić przed promem, a na drugiej wyspie odebrać inny.

Myśmy dowiedzieli się o tym dopiero na miejscu, przy wypożyczaniu samochodu. Poproszono nas o podanie daty płynięcia i tyle. W terminalu oddaliśmy bilet opłacony na samochód, prosząc o zwrot (dało się bez problemu załatwić) oraz zostawiliśmy kluczki do samochodu. Okazało się, że tak to właśnie działa, tylko nikt nam o tym nie powiedział. Prom wyruszał rano, więc oddanie samochodu we wskazanym miejscu nie było możliwe, bo tam nikogo nie było. Nie wiedzieliśmy, gdzie zostawić kluczyk. Pojechaliśmy pod właściwy terminal, licząc, że tam uda się coś zrobić i dało się. Standardowa procedura, samochód zostawiamy na parkingu, kluczyk oddajemy przy nadawaniu bagażu i tyle.

Wellington z promu
Wellington z promu

Po drugiej stronie w Picton odwieźli nas do terminalu, tam poszliśmy odebrać drugi samochód. Dalej problemu nie było.

Rejs na Południową Wyspę jest długi, bo trwa aż 3 godziny. Prom jest bardzo wygodny, jest w nim oczywiście bar, dobrze działające wi-fi, a nawet sale kinowe! U nas bujało całkiem nieźle, nawet się coś stłukło w kuchni. Widoki za burtą są ciekawe, zróżnicowane – raz jesteśmy na wodach tak szerokich, że jakby na otwartym morzu, by potem wpłynąć w wąski przesmyk pomiędzy poszarpanymi skałami.

Nowa Zelandia z lotu ptaka
Nowa Zelandia z lotu ptaka

Planując przejazd samochodem warto wcześniej zweryfikować swoje trasy i obostrzenia wypożyczalni. Niektóre zabraniają przejazdów pewnymi drogami, np. Ninety Mile Beach. Ale ta droga ma więcej wspólnego z off-roadem, niż zwykłą trasą. Druga rzecz, choć większość tras jest darmowa, istnieje dosłownie kilka, przez które przejazd jest płatny.

Jeśli spodobał Ci się wpis, polub nas na Facebooku.

Szlak nowozelandzki
Podróżowanie po Nowej Zelandii
Share Button

Czechy: Praktycznie

Informacje praktyczne nt. Czech. Zweryfikowane ostatnio w październiku 2018.

Dojazd: Zależy od części kraju, ale zdecydowanie najwygodniej samochodem. Owszem są busy, nawet pociągi (ale np. z Wrocławia do Pragi nie ma bezpośredniego, trzeba z przesiadkami).

Wiza: Strefa Schengen, niepotrzebna.

Baza noclegowa: Wystarczająca. Co prawda w niektórych miejscach (np. okolice Czeskiej Szwajcarii) lepiej się posiłkować oddalonymi o np. 15 km miejscowościami, ale da się coś znaleźć. W okolicach letnich weekendów i różnych świąt może być trudno o wolne miejsca. Można szukać na np. Booking.

Szczepienia wymagane: Brak.

Choroby: Nic szczególnego.

Waluta: Korona czeska (CZK). W niektórych miejscach blisko granicy akceptują albo Złotówki, albo Euro (częściej).

Płatności kartą i bankomaty: W porównaniu z Polską płatności kartą nie są szeroko rozpowszechnione. W wielu miejscach się da płacić, ale nie wszędzie. Lepiej jest mieć ze sobą gotówkę. Co prawda z roku na rok akceptowanie płatności kartowych (a także bezstykowych) wyraźnie się poprawia, ale wciąż jeszcze nie jest to norma.

Bankomaty powszechne.

Napiwki: Uznaje się je wręcz za oczywiste, są wyczekiwane, ale najczęściej nie są doliczane do rachunku.

Internet: Wifi powszechne, także w restauracjach.

Telefony: Unia Europejska, formalnie opłat roamingowych brak, ale firmy telekomunikacyjne szukają jak to sobie odbić.

Język: Czeski. W niektórych częściach lepiej znany jest niemiecki czy rosyjski, niż angielski. Można próbować mówić po polsku, czasem wygodniej dla rozmówców niż angielski. Zdarzają się przypadki, że sami o to proszą.

Gniazdka elektryczne: Jak w Polsce.

Samochody i transport: Coraz lepiej rozbudowana jest sieć kolejowa, jak również autostradowa, a co za tym idzie także autobusowa. Czechy jednak mają jeden istotny problem, kraj jest dość Prago-centryczny. Transport ze stolicą jest rozbudowany, ale do szybkiego podróżowania między różnymi częściami kraju najlepiej nadaje się samochód. Część dróg jest płatna za pomocą winiet, warto zweryfikować trasę pod tym kątem. Może się zdarzyć, że na trasie naszego wyjazdu płatny jest tylko niewielki fragment, który łatwo wyminąć. Ogólnie dobrze jest założyć, że dotyczą one autostrad oznaczonych literą D. To dość dobre przybliżenie. Szczegóły lepiej sprawdzić sobie wcześniej w sieci np. tutaj.

Winiety można kupić np. na stacjach benzynowych tuż za naszą granicą. Są trzy rodzaje: 10-dniowa, miesięczna i roczna.

Oznaczenia i drogowskazy: Raczej średnio zorganizowane. Są, bo są, jednak mapa/GPS daje więcej pewności. Oczywiście zależy to od miejsca.

Jedzenie wegetariańskie: Z lokalnych na pewno można kupić smażony ser z frytkami. Występuje dość powszechnie. Trudniej znaleźć knedle bez mięsa, ale też się da.

Warto przypomnieć, że jeszcze kilka lat temu, przed tak zwaną rewolucją piwną, prawie „obowiązkowym” elementem kosztowania czeskiej kuchni, były ich piwa. Koncerny wypadały dość dobrze w porównaniu z tymi z innych krajów, ale czasy się zmieniły, choć dla wielu piwo czeskie jest nadal synonimem dobrego.

Prócz piwa, Czechy słyną też z mocniejszych alkoholi, jak choćby ziołowa Beherowka .

Ludzie: W teorii mają żal do Polaków o interwencję w Czechosłowacji, czyli tak zwaną Operację „Dunaj” z 1968 roku. Czasem się o tym przypomina, ale w kontaktach z ludźmi dziś już się tego nie czuje. Jest biznes. Niektóre części Czech żyją z Polaków i to widać.

Bezpieczeństwo: Jak większość Europy Wschodniej, to raczej bezpieczny obszar. Owszem, warto zachować zdrowy rozsądek i tyle.

Klimat: Umiarkowany ciepły, na terenach górskich ostry.

Informacja turystyczna i mapy: Tego niestety nie ma za dużo. Czasem przy atrakcjach, jak w Czeskiej Szwajcarii dostaniemy bardziej folder reklamowy, niż typową mapkę.

Szlak czeski
Praktycznie
Share Button

Azerbejdżan: Praktycznie

Informacje praktyczne nt. Azerbejdżanu. Zweryfikowane w sierpniu 2017.

Dojazd: Nie ma z Polski bezpośrednich samolotów. Wizzair ma połączenie z Budapesztu. Można też lecieć np. przez Turcję. Możliwy także dojazd autobusem (np. z dworca Ortachala w Tbilisi) lub pociągiem z Gruzji.

Wiza: Konieczna, Azerbejdżan nie jest jeszcze przygotowany na tłumy turystów, ale powoli się to zmienia. Wiza jest koniecznością, ale obecnie dość łatwo jest załatwić on-line wizę elektroniczną. Dedykowany jest specjalny portal https://evisa.gov.az/en/ (uwaga: są też inne, pośredniczące, gdzie koszty są większe). Aplikację składamy przez stronę, należy dołożyć skan paszportu. Bardzo istotne jest to, by wszystko zgadzało się z danymi z paszportu, w szczególności z podpisami na dole głównej strony. Polskich liter nie wpisujemy, tylko ich łacińskie podstawowe odpowiedniki. Wiza jest płatna, a jej akceptacja trwa kilka dni. Najczęściej jest udzielana bez problemu, ale gdyby zdarzyła się najmniejsza pomyłka, to potrafią ją cofnąć. Niestety pieniądze w takim przypadku przepadają. Gdy otrzymamy wizę, należy ją wydrukować. Kartka będzie konieczna zarówno przy wjeździe do Azerbejdżanu jak i wyjeździe. Gdyby ktoś potrzebował szerszego wyjaśnienia, co trzeba wpisać na stronie (po polsku) polecamy tę stronę: Velozone.net

Wiza jest promesą wjazdu. Jednak, gdyby przypadkiem w paszporcie znalazły się pieczątki świadczące o wizycie w Górskim Karabachu, to wjazd może być problemowy. Armenii nie lubią, ale pieczątki armeńskie raczej nie blokują wjazdu, choć mogą powodować pytania.

Baza noclegowa: Baku jest nazywane małym lub drugim Dubajem, jest mnóstwo wspaniałych (i drogich hoteli). Jednak, podobnie jak w Gruzji, warto skorzystać z ofert pensjonatów (guesthouse). Raz, że jest to tańsze, dwa pozwala lepiej poznać Azerów. Oczywiście można szukać na Booking.

Szczepienia wymagane: Wymaganych brak. Zalecane WZA, WZB itp.

Choroby: WZA, czyli choroba brudnych rąk. Woda z miejskich wodopojów bezpieczna do picia.

Waluta: (Nowy) Manat Azerski (AZN). W teorii waluta jest niewymienialna poza Azerbejdżanem, ale w Gruzji na przykład na dworcu w Tbilisi można ją kupić czy sprzedać. Formalnie obowiązuje zakaz wywożenia manatów za granicę, ale nie jest w żaden sposób weryfikowany. W Azerbejdżanie dość powszechnie obecni są cinkciarze. Wartość manata jest dość mocno sterowana przez państwo, więc w każdej chwili może być dewaluowana, stąd ludzie chętniej oszczędzają np. w dolarach amerykańskich.

Płatności kartą i bankomaty: W centrum Baku problemów z bankomatami nie ma. W pozostałych miejscach niestety ciężej je znaleźć. Płatność kartą to również nie jest standard. W niektórych miejscach turystycznych istnieje już taka możliwość, jednak bez gotówki zwiedzanie Azerbejdżanu jest dość ciężkie.

Napiwki: 10 % doliczane do rachunku.

Internet: Azerbejdżan to kraj olbrzymich różnic między najbogatszymi a najbiedniejszymi. Dostęp do sieci także bywa zróżnicowany. W niektórych hotelach, czy restauracjach jest wi-fi, ale nie jest to standard. W centrum Baku można natknąć na darmowe hotspoty, ale tylko dla osób, które mają lokalną kartę SIM.

Telefony: Roaming dość drogi.

Język: Azerski, rzadziej turecki. Starsze pokolenie prawie w całości zna rosyjski. Młodsze trochę lepiej angielski.

Gniazdka elektryczne: Jak w Polsce.

Samochody i transport: Słabo rozwinięte są połączenia kolejowe, lepiej autobusowe, ale najlepiej taksówki i samochody. Benzyna jest tu dość tania (litr kosztuje mniej niż 1 manat), stąd poruszanie się samochodem wydaje się być efektywne. Niemniej jednak sposób jeżdżenia Azerów jest podobny jak na całym Bliskim Wschodzie. Trzeba mieć oczy szeroko otwarte i stosować cały czas zasadę ograniczonego zaufania. Reszta jest dość umowna.

Oznaczenia i drogowskazy: O ile centrum Baku jeszcze jest oznaczone, o tyle cała reszta albo wcale, albo w bardzo niewielkim stopniu. Zdecydowanie najlepszy sposób to GPS.

Jedzenie wegetariańskie: Kuchnia azerska jest dość mięsna, ale ma wiele naleciałości z Turcji czy innych krajów Bliskiego Wschodu. Więc można spokojnie znaleźć np. zupę z soczewicy, czy frytki i jakieś surówki, a także omlety (choć to bardziej jajecznica np. z pomidorami), wśród dań kuchni lokalnej.

Ludzie: Na pierwszy rzut oka dość zdystansowani, nie uśmiechający się, żeby nie powiedzieć urzędnicze. Jednak to właściwie tylko jedna z trzech grup. Druga to oczywiście naganiacze, których jest tu spora. Trzecia to bardzo otwarci Azerowie, którzy sami chętnie oferują pomoc. Są bardzo dumni ze swojego kraju, zachwalają go (czasem aż za bardzo), interesuje ich, co nas skłoniło do wizyty.

Bezpieczeństwo: Najtrudniej przejść przez ulicę. W niektórych rejonach są też problemy z naganiaczami, ale poza tym to raczej bezpieczny kraj.

Klimat: W przeważającej części kraju klimat podzwrotnikowy suchy. Wilgotny na Nizinie Lenkorańskiej, a więc na południowej części wybrzeża Morza Kaspijskiego. Baku zaś leży na Półwyspie Apszerońskim, jednym z najbardziej suchych regionów kraju.

Informacja turystyczna i mapy: Punkty informacji to raczej nowość w Azerbejdżanie, dopiero się rozwijają. Najlepszą informacją są sami Azerowie, w szczególności jeśli wybierzemy jakiś pensjonat, to będą czuli się zobowiązani pomóc, doradzić, zorganizować, a czasem nawet pokazać coś.

Szlak azerski
Informacje praktyczne
Share Button

Podróżowanie po Gruzji i Azerbejdżanie (samochodem na własną rękę)

Jak to bywa z wieloma krajami wschodu, o tym, że po Gruzji jeździ się źle, słyszeliśmy wcześniej. Jednak mając już pewne doświadczenia (tu zwłaszcza Jordania się kłania), okazuje się, że nie taki diabeł straszny. Gruzja na własną rękę da się zrobić. Azerbejdżan też.

Widoki na drodze w Gruzji
Widoki na drodze w Gruzji

Gruzja na własną rękę samochodem

Przede wszystkim należy rozróżnić dwie rzeczy: jeżdżenie po miastach i trasy poza nimi. W miastach jest oczywiście tłoczniej, ruch jest utrudniony, samochody się wciskają, wymuszają pierwszeństwo, piesi próbują przemykać się przez drogi. Ogólnie to jednak dużo trudniej właśnie przejść przez ulicę, niż przez nią przejechać. Najgorzej oczywiście jest w Tbilisi, co nie jest dziwne, to największe miasto w kraju.

Wymijanie krów
Wymijanie krów

Dużo bardziej interesujące, ale też i spokojniejsze, jest podróżowanie po terenach otwartych. Ruch (nie licząc oczywiście autostrad) jest mniejszy. Drogi są różnie oznaczone, nawierzchnia też miejscami jest dość umowna. Choć oczywiście starają się to naprawiać. Natomiast jedną z największych ciekawostek Gruzji jest to, że bydło domowe, czyli przede wszystkim krowy, rzadziej konie czy świnie lub inne zwierzęta, chodzą sobie samopas. Wiedzą, gdzie jest ich obora i same do niej wracają na noc. W dzień zaś samodzielnie szukają pożywienia, czasami na polach, czasami na drodze. Ma to dwie bardzo zauważalne reperkusje. Po pierwsze większość ogródków czy pól znajduje się za płotami, tak by „szkodniki” nic nie wyżarły. Z drugiej strony zwierzęta te niejednokrotnie wychodzą na drogi i potrafią je blokować, choćby kładąc się na samym środku jezdni. Częściej jednak się je mija, zwłaszcza rano lub pod wieczór. Przemierzając Gruzję jest to praktycznie nieodzowny obraz, pojawiający się przy większości wiosek. Z tym, że w porównaniu do wspominanej Jordanii (i rzadziej Maroka), bydło zazwyczaj chodzi samo, bez pasterzy.

Górska droga we mgle
Górska droga we mgle

Jak nie krowy to kapliczki

Druga również bardzo charakterystyczna dla Gruzji rzecz to kapliczki na drogach. Stawiane są tam, gdzie ktoś zmarł w wypadku, czyli podobnie jak u nas. Są one jednak specyficzne, gdyż w wielu z nich (nie we wszystkich) jest poczęstunek dla tych, którzy się zatrzymali i wspominają zmarłego. Taka lokalna tradycja, choć zwyczaj ten jest też znany w niektórych innych krajach prawosławnych. Warto się zatrzymać przy takiej kapliczce, by zobaczyć, co w ogóle jest w nich wkładane. Często jest zdjęcie zmarłego. No i zazwyczaj powinna być czacza, czyli gruziński bimber/wódka. Inni kierowcy zgodnie ze zwyczajem powinni zatrzymać się i wypić kielicha za pamięć zmarłego. Poza tym często znajdziemy też inne napoje (wodę albo jakieś gazowane), słodycze czy przekąski. Bywają „zagrabione” choćby przez mrówki lub rozpuszczone (Snickers w temperaturze ponad 30 stopni długo nie zachowa swojej konsystencji).

Kapliczka
Kapliczka

Przy drodze możemy też znaleźć (znów, podobnie jak w Jordanii) wiele kramów. Czasem sprzedają na przykład arbuzy z samochodu, czasem chleb lub miód, a czasem jeszcze inne rzeczy.

Przydrożny handel
Przydrożny handel

Należy także uważać na turystów. Ci również potrafią zatrzymywać się na drodze i robić zdjęcia, czasem zapominając o zdrowym rozsądku i zasadach bezpieczeństwa.

Świnia z drewnianym trójkątem, by było łatwiej ją złapać
Świnia z drewnianym trójkątem, by było łatwiej ją złapać

Azerbejdżan

Jazda po samym Azerbejdżanie jest jeszcze bardziej „dzika” i pozbawiona reguł, w szczególności w miastach. Tam warto zwrócić uwagę, że nawet kierunkowskazy są tylko sugestią. Jeśli chce się wyjechać np. z zatoczki na ulicę, dając kierunkowskaz nikt nas nie wpuści. Trzeba otworzyć okno i pokazać ręką, że się wyjeżdża, wtedy szanse mocno wzrastają.

Krowa wypoczywająca na drodze
Krowa wypoczywająca na drodze

Poza Baku jest łatwiej, głównie ze względu na mniejszą liczbę samochodów. Nawet na autostradzie można sobie trochę poczekać, by zakręcić.

Okolice Baku
Okolice Baku

W Azerbejdżanie raczej nie spotkamy zbyt wielu kapliczek, to nie ta kultura. Trochę bardziej też pilnują swojego bydła.

Azerskie bezdroża
Azerskie bezdroża
Szlak gruziński
Podróżowanie po Gruzji i Azerbejdżanie
Szlak azerski
Podróżowanie po Gruzji i Azerbejdżanie
Share Button