Jura Krakowsko-Częstochowska to także szlak systemu zamków Orlich Gniazd. Jednym z nich jest zamek w Rabsztynie, który wznosi się na Wzgórzu Rabsztyńskim (427 metrów nad poziomem morza) we wsi Rabsztyn, niedaleko Olkusza. Zamek ten, dzięki działalności stowarzyszenia powołanego w 2000 roku, nie tylko został odrestaurowany, ale staje się coraz bardziej popularną atrakcją turystyczną województwa małopolskiego.
Co warto zobaczyć w zamku Rabsztyn?
Zamek Rabsztyn: Informacje podstawowe
Historia zamku Rabsztyn
Nie jest znany dokładny czas powstania tego zamku, gdyż najstarsze zapiski, które mogłyby zawierać tę informację, przepadły. Wiadomo, że Rabsztyn był istotną warownią chroniącą szlak handlowy z Wrocławia do Krakowa. Drewniana budowla istniała już na pewno przynajmniej w drugiej połowie XIII wieku, a być może nawet wcześniej. Przypuszcza się, że w okresie panowania Kazimierza Wielkiego postawiono tu kamienny zamek, ale znów pewności nie ma. Całkiem możliwe, że powstał on nawet wcześniej. Dokumentacja potwierdza istnienie kaplicy kamiennej w 1396 roku. Mniej więcej od tego okresu Rabsztyn należał do rodu Leliwitów. Na krótki okres został on im skonfiskowany (z powodu wsparcia Husytów), potem wrócił do rodziny, ale przeszedł w ręce rodu Tęczyńskich poprzez małżeństwo. Za ich rządów zamek został wzmocniony.
Następnie zamek przeszedł w ręce rodziny Bonerów, którzy w tym okresie władali także zamkami Ojców i Ogrodzieniec. Gościli oni tutaj między innymi króla Henryka Walezego. Potem przejęli go Firlejowie w 1592 roku i wkrótce zaczęto przekształcać zamek z twierdzy obronnej w pałac. Został on spalony przez Szwedów podczas potopu szwedzkiego w 1657 roku. Próbowano go odbudowywać, ale brakowało na to funduszy, więc sprawy nie doprowadzono do końca. Zamek opustoszał około połowy XVIII wieku. I niszczał. Wieża zawaliła się na początku XX wieku. Poważne prace rekonstrukcyjne miały miejsce dopiero w XXI wieku. W szczególności około roku 2021, kiedy odtworzono fasadę i nie tylko. By zbudować bramę na nowo, wykorzystano akwarelę Zygmunta Vogla z XVIII wieku i starano się wiernie ją odtworzyć. Dziś to właśnie ona robi największe wrażenie. Przygotowano zamek pod turystów (trasy widokowe, zadaszenia, ekspozycje czy iluminacja) i wciąż trwają prace nad lepszym zagospodarowaniem wnętrza.
Legendy i ciekawostki
Z ciekawostek warto dodać, że istnieją wzmianki mówiące, iż król Stefan Batory trzymał swoje lwy w okolicy. W czasach panowania Bonerów, zamek był odwiedzany przez władców Polski.
Nazwa Rabsztyn wywodzi się z niemieckiego Rabenstein, co znaczy mniej więcej Krucza Skała.
Co ciekawe, jest to jeden z nielicznych zamków, w których nie straszy. Ale nie znaczy to, że nie ma tu legendy. Według nich w zamku jest dwoje skamieniałych dzieci (chłopiec i dziewczynka) oraz żelaźni rycerze. Obecnie budzą się raz do roku, w Niedzielę Palmową, ucztują, a potem ponownie kamienieją. Chłopiec ma na palcu pierścień: jeśli pewnego roku zsunie mu się z on z palca podczas uczty, klątwa ustąpi. Ale to nie jest obietnica, a przestroga. Wówczas bowiem chłopiec i żołnierze staną do walki z wrogami Polski. A po wojnie dziewczynka podaruje każdemu z rycerzy perłę, ma ona bowiem ich sznur zawieszony na szyi.
Zamek w kinie
Na zamku Rabsztyn kręcono kilka ujęć do filmu „Karol. Człowiek, który został papieżem” (2004) Giacomo Battiato. Ale nie nagrywano tu żadnej istotnej akcji, raczej był wykorzystany jako tło.
Atrakcje zamku w Rabsztynie
Gdy byliśmy w zamku, wciąż niewiele można było tam zobaczyć wewnątrz. Zresztą wnętrz naprawdę dużo nie zostało. Głównie brama, odtworzona oczywiście, która z mostem zwodzonym robi fantastyczne wrażenie. No i ruiny potężnych murów, plus dziedziniec. Do tego dochodzą fragmenty dawnych piwnic, które zwiedza się z góry i spogląda przez pleksi. Dodatkowo zamek Rabsztyn znajduje się na wzgórzu, więc z murów mamy dobry widok na okolicę.
Zamek nie tylko przyciąga turystów pragnących podziwiać zabudowę, ale również organizowane są tu imprezy, jak coroczne turnieje rycerskie. Na zamku działa też kawiarnia. Wejście na dziedziniec jest dostosowane dla osób niepełnosprawnych, czy rodzin z wózkami. Udostępnione wnętrza niestety nie. Dodatkowo na teren Rabsztyna można wejść z psem na smyczy (znów głównie chodzi o dziedziniec).
Zwiedzanie zamku Rabsztyn
Dojazd do Rabsztyna
Najwygodniej jest dojechać do zamku Rabsztyn samochodem. W okolicy znajduje się kilka płatnych parkingów. Nie są one duże. „Preferowany” przez dyrekcję jest parking przy domu Antoniego Kocjana, konstruktora szybowców i jednego z szefów wywiadu AK. Jemu przypisuje się odkrycie sekretu V1 i V2. Drewniany dom, w którym się urodził, został przetransportowany do Rabsztyna i dziś stanowi dodatkowe muzeum, które można zwiedzać na tym samym bilecie. Przy tym domu jest stojak na rowery. Chata Kocjana i pobliski Rezerwat Pazurek to dwa miejsca, które najczęściej łączy się zwiedzając zamek.
W przypadku przejazdu komunikacją, najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Olkuszu. Stamtąd można podjechać autobusem, ale warto wziąć pod uwagę, że wymaga to czasu.
Bilety
Zwiedzanie zamku Rabsztyn Zamek można zwiedzać zarówno samodzielnie, jak z przewodnikiem. Ci dostępni są jedynie w ograniczonym okresie, zwykle w weekendy, chyba że zamówi się taką wizytę wcześniej (dodatkowa opłata). Sam zamek nie jest też otwarty przez cały rok. Ponieważ większość do zobaczenia jest na zewnątrz, w momencie gdy pogoda nie sprzyja, zamek bywa zamknięty. Zamyka się go także na zimę. Ceny i godziny otwarcia można sprawdzić tutaj. Na zwiedzanie zamku warto poświęcić około godziny.
- Na zwiedzenie zamku warto poświęcić do 2 godzin.
- Jeśli planujesz zwiedzać okolicę, zajrzyj też do polecanych wycieczek na tutaj. Można upolować tam fajne promocje.
- Podróż po okolicy może być wygodniejsza samochodem, dostępne auta w okolicy znajdziesz tutaj.
- Cześć odsyłaczy do linki afiliacyjne. Nic Was to nie kosztuje, a nam pomaga utrzymać blog. Podobnie jak symboliczna kawa. Dziękujemy za każde wsparcie.
- Jeśli ten wpis okazał się pomocny czy inspirujący, będzie nam miło jeśli zostaniesz z nami na dłużej:
- możesz obserwować nas Facebooku (i innych mediach), lub udostępnić go
- albo zapisać się na nasz newsletter, by nie przeoczyć kolejnych wpisów.
| Polska | ||
| Rabsztyn | ? |
