Tatry na Słowacji to atrakcja sama w sobie, ale nawet tu są miejsca, które wyróżniają się szczególnie. Jedno z nich to Park Narodowy „Słowacki Raj” (słow. Národný park Slovenský raj, ang. Slovak Paradise National Park). Pełna drabinek, wodospadów i wąwozów kraina przyciąga niezwykłymi widokami oraz aktywnym wypoczynkiem. To jedna z najciekawszych aktywnych atrakcji przyrodniczych w bliskiej okolicy naszego kraju, inną z pewnością byłby Spreewald, ale to zupełnie coś innego.

Co warto zobaczyć w Słowackim Raju?
Słowacki Raj: Informacje podstawowe
Nazwa – Słowacki Raj
Sama nazwa jest o tyle ciekawa, że gdyby przeczytać ją po polsku wprost, brzmiałaby ona Słoweński Raj. W słoweńskim i słowackim określenia na słowacki i słoweński są bardzo podobne. Język słowacki to: slovenský jazyk, zaś słoweński: slovenski jezik. Różnica dla nas trudna do wychwycenia. Nazwę Słowacki Raj wymyślił Béla Hajts, który pod koniec XIX wieku eksplorował tutejsze rokliny, interesował się śladami bytności ludzi na tym terenie i w 1921 roku opisał to miejsce używając tej nazwy. Chodziło głównie o rozpropagowanie jej (50 lat wcześniej w Czechach w ten sposób promowano Czeski Raj). Według legendy nazwę nadali mnisi, którzy założyli tu klasztor, a na tym terenie często nazywali oni klasztory i okolice mianem Raju. Aczkolwiek nie ma na to dowodów.

Powstanie wąwozów
Tutejsze wąwozy wyżłobione w górach powstały przez działalność erozyjna dwóch rzek: Hornad i Hnile. Jeśli chodzi o bytność ludzi, to najstarsze ślady pochodzą z neolitu. Ale dopiero w średniowieczu zaczęły tu powstawać bardziej trwałe budowle. Z końcem XIX zaczęto się tym terenem interesować i rozpoczęto starania o chronienie go. Wtedy też tak naprawdę zaczęły powstawać dzisiejsze szlaki.

Historia Parku Narodowego Słowacki Raj
Park znajduje się w grupie górskiej Słowacki Raj. Od 1964 roku jest to obszar chroniony, a od 1988 roku park narodowy o powierzchni 194,14 km². W ramach tego obszaru powołano aż 19 rezerwatów. Często można spotkać się z informacją, że Słowacki Raj znajduje się na liście UNESCO, ale jest to trochę nieprecyzyjne. Wpis nie dotyczy całego parku, a jaskiń. W 1995 roku wpisano na listę UNESCO jaskinie ze Słowackiego Karsu oraz węgierskie Aggtelek w ramach wpisu łączonego, a pięć lat później rozszerzono ten wpis między innymi Dobszyńską Jaskinię Lodową, która znajduje się na terenie Parku Słowacki Raj.

Rokliny Słowackiego Raju
Jednak przyroda to jedno, tak naprawdę dużo istotniejsze są tu niezwykłe trasy. Szlaki turystyczne często wytyczono w wąwozach, dokładnie w ich dnie, tak zwanych roklinach. Większość tych tras charakteryzuje się tym, że do pokonania ich potrzebne są kładki, mosty, drabiny czy inne umocowania, tak drewniane, jak i metalowe. Razem daje to niezwykły klimat. Z jednej strony przepięknej przyrody, z drugiej dobrej zabawy na nieco bardziej wymagających szlakach. Niektóre, jak przełom Hornadu, to nic innego jak metalowe półki umocowane nad brzegiem rzeki. Uwaga: wiele z tych szlaków jest jednokierunkowa. Większość z nich wiedzie pod górę i znajduje się w wąwozach, na dół się schodzi już normalną ścieżką. Przejście tych tras zajmuje od 2 do 4 godzin.

Bezpieczeństwo w Słowackim Raju
Natomiast warto wziąć pod uwagę dwie rzeczy. Pierwsza: te szlaki są trudniejsze, to nie jest Skalne Miasto Adršpach, które jest idealnym miejscem dla rodzin z dziećmi, gdzie odpoczywa się chodząc między formacjami skalnymi. Słowacki Raj to odpoczynek aktywny, to też pewna adrenalina. Są łatwiejsze szlaki, ale są też miejsca dla bardziej doświadczonych osób, gdzie praktykuje się wspinaczkę górską. Koniecznie lepiej nie przeszarżować, bo w środku szlaków ciężko jest zawrócić. Druga sprawa to pogoda: gdy pada lub po deszczu będzie tu dużo bardziej ślisko. Więc jest to miejsce, w którym koniecznie trzeba sobie zadać pytanie, na ile jesteśmy w stanie to przejść. Wypadki śmiertelne zdarzają się co jakiś czas w Słowackim Raju.

Przyroda Słowackiego Raju
Słowacki Raj słynie przede wszystkim z tras, ale nie należy zapominać o przyrodzie. Nie tylko o tej nieożywionej, jaką są góry, doliny, jak również jaskinie (najsłynniejsza z nich to Dobszyńska Jaskinia Lodowa). Warto zwrócić uwagę na tutejszą faunę i florę. Słowacki Raj to miejsce, gdzie w Słowacji można zobaczyć najwięcej motyli. Tak osobników, jak i gatunków, których naliczono tu ponad 2000. Do tego jakieś 400 gatunków żuków, czy 150 mięczaków. I naprawdę sporo roślin. Lasy pokrywają 90% parku. Dominują buki, jodły, świerki i sosny. Występują tu także rośliny endemiczne. Szacuje się, że rośnie tu około 1000 gatunków roślin, z tego 350 różnych rodzajów mchów. Roślinność jest zróżnicowana, bo to także miejsce, w którym występuje inwersja. W wąwozach jest chłodniej i wilgotniej niż ponad nimi. Wynika to także z zacienienia, do wąwozów dociera mniej słońca, stąd też roślinność jest tu bardziej zróżnicowana. Trochę więcej o zjawisku inwersji pisaliśmy przy okazji Teide, gdzie również występuje.

Inną sprawą są kręgowce. Tu jest ich około 200 gatunków, z tego ponad połowa podlega ścisłej ochronie. Ale poza ptakami, czy żabami, względnie jaszczurkami, jest niewielka szansa na zobaczenie czegoś więcej, choć są tu żmije zygzakowate, żbiki, rysie, niedźwiedzie brunatne, wilki, jelenie, kozice, kuny, świstaki.

Szlaki i atrakcje Słowackiego Raju
Słowacki Raj: Wieki Sokół
Wielki Sokół (Veľký Sokol) to trasa zdecydowanie łatwiejsza niż choćby. Sucha Bela. Przyjemna, ale też idealna na to, by rozpocząć swoją przygodę z Słowackim Rajem. Znajduje się ona trochę na uboczu. Najpierw trzeba dotrzeć do miejscowości Pila. Tam są parkingi, ale tym razem płatność była możliwa jedynie gotówką, podobnie jak wejście na szlak. Plusem na pewno jest to, że choć byliśmy w sezonie, nie było tu wiele osób.
Trasa jest trochę dłuższa, od parkingu do końca (Glacká cesta – to też najwyższy punkt 899 metrów nad poziomem morza) mamy do przejścia jakieś 7,2 kilometry. Suma podejść to 474 metrów, z tego znów pewną część pokonuje się idąc po drabinkach. Do wejścia na właściwy szlak idzie się zielonym szlakiem, potem przez roklinę wiedzie żółty. Wraca się czerwonym, a następnie znów żółtym. Razem to niecałe 17 kilometrów do przejścia. Dodajmy jeszcze, że trasa powrotna także wymaga dodatkowego podejścia pod górę. Najwyższy punkt, który pokonywaliśmy był na wysokości 1028 metrów nad poziomem morza.

Od parkingu najpierw idzie się do wejścia na szlak. Potem przez sporą część idzie się lasem. Jest też duże, wyschnięte koryto rzeki, które trzeba przekraczać parę razy. Podczas naszej wizyty tego strumienia praktycznie tu nie było, więc dało się skrócić szlak idąc właśnie nim. Zazwyczaj są jakieś kładki, ale w kilku miejscach wodę trzeba było pokonać po kamieniach lub przeskoczyć. Po bokach czasem można zobaczyć małe jaskinie. Oczywiście sporo tu zieleni, drzew, ale też mchów.

Dopiero później zaczynają się drewniane drabinki. Jest też jedna metalowa, dość spora, przy wodospadzie. Potem w kilku miejscach są metalowe platformy, a następnie płasko położone drewniane drabinki, a nawet kłody, po których idzie się dalej. Ten szlak, jak wiele innych roklin w Słowackim Raju, jest jednokierunkowy.

Trasa w dół jest długa, ale zdecydowanie łatwiejsza. Również jej spora część wiedzie przez las, jest tu także duża polana Glac na wysokości 990 metrów, więc mimo wszystko jeszcze trzeba podejść pod górę. Spora część trasy to takie typowe zejście w górach.

Przy parkingu jest kilka budynków, można szukać tu noclegu (ale lepiej zrobić to wcześniej), a także są bary, gdzie można coś zjeść, ale ogólnie nie ma tego dużo. Trasa, mimo braku głównych atrakcji jakimi są drabinki, jest naprawdę fajna i przyjemna.

Słowacji Raj: Sucha Bela
Jedną z najbardziej popularnych tras w „Słowackim Raju” jest Sucha Bela (Suchá Belá). Szlak ma w jedną stronę jakieś 4 kilometry do przejścia, najwyższy punkt to 959 metry nad poziomem morza. Idzie się około 422 metrów w górę. Trasa wiedzie zielonym szlakiem, ale to droga jednokierunkowa. Razem z zejściem do przejścia jest jakieś 9 kilometrów, wówczas wraca się najpierw żółtym, a następnie czerwonym szlakiem. Tu jednak już raczej podejść nie ma. Zejście jest dużo łagodniejsze i łatwiejsze. Co więcej, jest szansa na złapanie transportu (np. wypożyczenie roweru, którym się zjedzie na dół).
Oczywiście w Słowackim Raju największą atrakcją są właśnie główne rokliny, a to jedna z nich. Trasa początkowo jest łagodna, prowadzi przez las. Potem dochodzi się do strumienia i tu zaczynają się drewniane kładki przypominające raczej drabinki. Zazwyczaj leżą one płasko na ziemi, tylko czasem są ustawione pod kątem. Idzie się tu doliną, wokół nas jest sporo zieleni (latem oczywiście), czasem trafi się jakieś zwalone drzewo.

Część trasy można pokonać korytem strumienia, o ile nie ma tam dużo wody. W przeciwnym razie wykorzystuje się wbite w skalną ścianę metalowe platformy, które pozwalają chodzić nad wodą. Dalej mamy też kładki, ale potem zaczynają się prawdziwe atrakcje. Metalowe drabinki, wpierw przy Misiowych Wodospadach (Misové vodopády). Sam wodospad, przynajmniej gdy byliśmy, raczej dużo wody nie miał. Drabinka przechodzi trochę obok niego, a następnie nad nim. Wzdłuż drabinki jest poręcz z pręta, do której można się wpiąć lub jej pop prostu przytrzymywać Jak ktoś ma lęk wysokości, to jest tu już pierwsze wyzwanie. Acz trzeba przyznać, że raczej nie zmokniemy tak jak w rumuńskim kanionie Siedmiu Drabin. (z tym moknięciem to zależy tylko od ilości wody w górach, więc nie podawałabym tego jako pewnik lub nawet porównanie)

Natomiast to był dopiero początek drabinek. Kolejne są nawet bardziej pionowe. Czeka nas też przechodzenie po platformach, przejście przez szczelinę, a także zwalone drzewa. Sporo atrakcji. Aż dojdziemy do Suchej Beli, dalej droga jest dużo prostsza, głównie w lesie, czasem tylko przechodzi się przez polanę i wraca do miejsca początkowego.

Na dole mamy parking, oczywiście płatny. W przypadku Suchej Beli, zarówno na parkingu (są tu dwa), udało nam się zapłacić kartą. Podobnie było z wejściem na szlak. Ogólnie przy dobrej pogodzie, w okresie, gdy jest tu jeszcze intensywnie zielono, to naprawdę przepiękna roklina z mnóstwem drabinek i atrakcji do pokonania. Ta część na dole przy parkingu, gdzie znajdują się budynki, to dość duże centrum. Stąd wychodzi się także na inne szlaki, więc jest tu naprawdę sporo miejsc z jedzeniem do wyboru. Można szukać również innych atrakcji. Dodajmy, że Sucha Bela to popularna trasa, więc w sezonie w weekendy może tu być sporo ludzi.

Słowacki Raj w kinie
Choć krajobraz jest niesamowity, to nie jest często wykorzystywany przez filmowców. Chyba najbardziej upodobali sobie wąwóz Piecky. Zdjęcia w Słowackim Raju powstawały niejako przy okazji. W filmie „Ostatni smok” (1996) Roba Cohena większy udział miał Zamek Spiski i Lewocza, które są niedaleko i można ich zwiedzanie połączyć ze Słowackim Rajem. „Eragon” (2006) Stefana Fangmeiera powstawał bardziej w Tatrach Wysokich, więc w obu tych produkcjach Słowacki Raj był tylko dodatkiem.

Zwiedzanie Słowackiego Raju
Dojazd do Słowackiego Raju i noclegi
Do Słowackiego Raju najwygodniej dotrzeć samochodem (przekraczając granicę w Jurgowie nie potrzeba winiet). Nie ma tu bezpośrednich połączeń z Polski. Ale można próbować dotrzeć do Popradu, gdzie działa także lotnisko. To jest dobra baza do zwiedzania Słowackiego Raju, stamtąd można znaleźć autobusy do np. Hrabusic. W obu miejscach można znaleźć hotele, zaś jeszcze bliżej są kempingi.

Bilety i ubezpieczenie
Park ma własną oficjalną stronę na której znajdują się informacje o szlakach, także po polsku, ale również o pogodzie. Dodatkowo znajduje się tam możliwość ściągnięcia aplikacji. Tam też można sprawdzić aktualne ceny biletów. Bilety można też bez problemu kupić na miejscu, o ile nie idzie się o bardzo wczesnych godzinach. Bilet kupuje się przy wejściu na szlak, ale na tym samym można w ciągu tego dnia (lub dni, bo są też kilkudniowe) wejść na kolejne. Nie mniej ważne od biletu jest ubezpieczenie. Je również kupiliśmy na miejscu, razem z biletem. Na stronie także warto popatrzeć na informacje o otwarciu szlaków. Sezon trwa od maja do października. Niektóre szlaki są dostępne tylko latem (jak via ferrata). Zimą część szlaków pozostaje otwarta, ale oczywiście są o wiele trudniejsze do przejścia. Konieczne jest też odpowiednie przygotowanie się. Czyli po pierwsze buty i odpowiedni strój. Jeśli bierzemy kije trekkingowe, warto też wziąć coś, gdzie je można schować, bo w wielu miejscach będą przeszkadzać. Do tego oczywiście standardowo woda, coś do przekąszenia (tu nie ma żadnych barów czy sklepów po drodze), coś na słońce. Mogą się przydać rękawiczki i coś na deszcz. Dobrze mieć mapę offline, bo zasięg znika. Należy przygotować się na różne ewentualności, czyli choćby na konieczność przekraczania górskich potoków.

Inne atrakcje Słowackiego Raju
Warto pamiętać, że turystyka tutaj to nie tylko rokliny. Są szlaki rowerowe, kajaki (okolice Palcmanská Maša), zimą ośrodki narciarskie (Mlynky). Część łatwiejszych tras jest dobra dla spacerów ze starszymi dziećmi. Natomiast drabinki i tego typu zwiedzanie kanionów na Słowacji występuje także w innych miejscach, słynne są choćby Janosikowe Diery.

- Słowacki Raj to wiele tras, więc przechodząc kolejne można tu spędzić nawet kilka dni.
- Jeśli planujesz zwiedzać okolicę, zajrzyj też do polecanych wycieczek na tutaj. Można upolować tam fajne promocje.
- Podróż po okolicy może być wygodniejsza samochodem, dostępne auta w okolicy znajdziesz tutaj.
- Cześć odsyłaczy do linki afiliacyjne. Nic Was to nie kosztuje, a nam pomaga utrzymać blog. Podobnie jak symboliczna kawa. Dziękujemy za każde wsparcie.
- Jeśli ten wpis okazał się pomocny czy inspirujący, będzie nam miło jeśli zostaniesz z nami na dłużej:
- możesz obserwować nas Facebooku (i innych mediach), lub udostępnić go
- albo zapisać się na nasz newsletter, by nie przeoczyć kolejnych wpisów.
| Słowacja | ||
| Słowacki Raj | Łomnica |




